El Uyuşması Neden Olur? Hangi Parmak Neden Uyuşur?

El uyuşması oldukça sık görülen bir yakınmadır. Bazen kolun veya elin üzerine yatmak gibi geçici bir nedene bağlıyken, tekrarlayan veya uzun süren uyuşmalar sinir sıkışmasının ya da sinir sistemini etkileyen başka bir problemin belirtisi olabilir.

Uyuşmanın hangi parmaklarda olduğu, gece artıp artmadığı, dirseğin veya el bileğinin pozisyonuyla değişip değişmediği ve beraberinde güç kaybı bulunup bulunmadığı, sorunun kaynağı hakkında önemli ipuçları verir.

Örneğin başparmak, işaret ve orta parmaktaki gece artan uyuşma karpal tünel sendromunu düşündürebilirken; küçük parmak ve yüzük parmağının bir bölümündeki uyuşma ulnar sinirin dirsek veya el bileği seviyesinde etkilenmesiyle ilişkili olabilir. Boyundan çıkan sinir köklerinin etkilenmesi de kola ve ele yayılan uyuşma, karıncalanma ve güçsüzlüğe yol açabilir.

Bu nedenle “elim uyuşuyor” demek kadar, “elimin neresi uyuşuyor?” sorusu da önemlidir.

Hangi Parmağın Uyuşması Ne Anlama Gelebilir?

Parmaklardaki his farklı sinirler tarafından taşındığı için uyuşmanın dağılımı tanıda yol gösterici olabilir. Ancak yalnızca uyuşan parmağa bakılarak kesin tanı konulamaz.

Uyuşan bölge Daha çok düşündürdüğü durum
Başparmak Median sinir veya boyun kaynaklı problemler
İşaret parmağı Median sinir / servikal sinir kökü
Orta parmak Median sinir / servikal sinir kökü
Başparmak + işaret + orta parmak Karpal tünel sendromu
Küçük parmak + yüzük parmağının küçük parmak tarafı Ulnar sinir sıkışması
El uyuşmasıyla birlikte boyundan kola yayılan ağrı Servikal radikülopati düşünülebilir

Karpal tünel sendromunda küçük parmağın tipik olarak etkilenmemesi önemli bir klinik ipucudur.

El Uyuşmasının Başlıca Nedenleri

1. Karpal Tünel Sendromu

El uyuşmasının en sık karşılaşılan nedenlerinden biridir. El bileğindeki karpal tünelden geçen median sinirin bası altında kalması sonucu ortaya çıkar.Karpal tünel sendromunun belirtileri, tanısı ve tedavi seçenekleri hakkında ayrıntılı bilgi için Karpal Tünel Sendromu Tedavisi sayfamızı inceleyebilirsiniz.

Uyuşma ve karıncalanma özellikle başparmak, işaret, orta ve yüzük parmağının bir bölümünde hissedilebilir. Şikâyetlerin gece artması, hastanın uykudan el uyuşmasıyla uyanması ve elini salladığında geçici rahatlama hissetmesi oldukça tipiktir.

İleri olgularda kavrama ve ince el hareketlerinde güçlük, eşya düşürme ve başparmak çevresindeki kaslarda güçsüzlük gelişebilir.

2. Ulnar Sinir Sıkışması

Özellikle küçük parmak ve yüzük parmağında uyuşma varsa ulnar sinir değerlendirilmelidir.

Ulnar sinir en sık dirsek çevresinde sıkışır. Dirseği uzun süre bükülü tutmak, telefon kullanırken dirseği bükmek veya dirseğe dayanmak yakınmaları artırabilir. Ulnar sinir el bileği seviyesinde de sıkışabilir.

İleri vakalarda kavrama gücünde azalma ve parmakların ince hareketlerinde bozulma görülebilir.

3. Boyun Kaynaklı Sinir Basısı

Her el uyuşmasının kaynağı el veya el bileği değildir.

Boyun omurlarından çıkan sinir köklerinin fıtık, dejeneratif değişiklikler veya foraminal daralma nedeniyle etkilenmesi boyundan omuza, kola ve ele yayılan ağrı, uyuşma veya güç kaybına neden olabilir. Bazı boyun hareketleri şikâyetleri artırabilir.

Bu nedenle yalnızca ele odaklanmak bazen tanının gecikmesine neden olabilir.

4. Diğer Nedenler

El uyuşması her zaman ortopedik bir sinir sıkışmasına bağlı değildir. Diyabet gibi periferik sinirleri etkileyebilen hastalıklar, bazı sistemik hastalıklar ve daha farklı nörolojik durumlar da uyuşmaya neden olabilir.

Bu nedenle özellikle iki elde birden olan, sürekli hale gelen veya başka nörolojik yakınmalarla birlikte bulunan uyuşmaların değerlendirilmesi önemlidir.

Gece ve Uykuda El Uyuşması Neden Olur?

Gece artan el uyuşması özellikle karpal tünel sendromunda sık görülür. Uyku sırasında el bileğinin uzun süre bükülü kalması median sinir üzerindeki basıncı artırabilir. Karpal tünel hastalarının gece uyuşmayla uyanması ve ellerini sallayarak rahatlatmaya çalışması tipik yakınmalardandır.

Ancak gece uyuşması tek başına karpal tünel tanısı koydurmaz.

Küçük ve yüzük parmağında gece uyuşması varsa uyku sırasında dirseğin uzun süre bükülü kalmasına bağlı ulnar sinir basısı da düşünülmelidir.

Hamilelikte El Uyuşması

Gebelik dönemindeki hormonal değişiklikler ve sıvı tutulumu, karpal tünel içerisindeki basıncın artmasına ve median sinirin etkilenmesine katkıda bulunabilir. Bu nedenle gebelik döneminde el ve parmaklarda özellikle geceleri belirginleşen uyuşma ve karıncalanma görülebilir.

El Uyuşmasında Tanı Nasıl Konur?

Tanının en önemli basamağı hastanın öyküsü ve fizik muayenesidir.

Hangi parmakların uyuştuğu, yakınmanın gece artıp artmadığı, boyun veya dirsek pozisyonuyla ilişkisi, güç kaybının bulunup bulunmadığı değerlendirilir.

Gerekli hastalarda sinirin hangi seviyede etkilendiğini ve basının şiddetini değerlendirmek amacıyla EMG ve sinir ileti çalışmaları kullanılabilir.

El ve parmak uyuşmasının nedeninin belirlenmesinde ayrıntılı ortopedik muayene önemlidir. Ortopedik değerlendirme hakkında bilgi için Tekirdağ Ortopedi Muayenesi sayfamızı inceleyebilirsiniz.

Kas-İskelet Ultrasonografisi El Uyuşmasında Kullanılabilir mi?

Uygun hastalarda ultrasonografi, özellikle periferik sinirlerin anatomik olarak değerlendirilmesinde yardımcı olabilir. Median veya ulnar sinirin seyri, çevre dokular ve olası bası bölgeleri dinamik olarak değerlendirilebilir.Kas-iskelet sistemi ultrasonografisinin hangi durumlarda kullanıldığı hakkında ayrıntılı bilgi için Kas-İskelet Sistemi Ultrasonografisi yazımızı inceleyebilirsiniz.

EMG sinirin fonksiyonunu, ultrasonografi ise sinirin anatomisini değerlendirmede birbirini tamamlayan bilgiler sağlayabilir.

El Uyuşması Ne Zaman Önemsenmelidir?

Uyuşma sürekli hale geliyorsa, giderek artıyorsa, gece uykudan uyandırıyorsa veya beraberinde elde güç kaybı, kavrama zorluğu, eşya düşürme ya da kaslarda incelme gelişiyorsa değerlendirme geciktirilmemelidir. Uzun süreli ciddi sinir basılarında kalıcı sinir ve kas fonksiyon kaybı gelişebilir.

Ani başlayan uyuşmaya yüz veya bacakta uyuşma/güçsüzlük, konuşma bozukluğu, denge kaybı veya benzeri akut nörolojik belirtiler eşlik ediyorsa ise durum yalnızca el-bilek problemi olarak değerlendirilmemeli ve acil tıbbi değerlendirme yapılmalıdır.