Artroskopi Nedir? Kapalı Eklem Cerrahisinin Avantajları ve Kullanım Alanları

Artroskopi, eklem içerisindeki yapıların küçük kesilerden yerleştirilen kamera ve özel cerrahi aletler yardımıyla görüntülenmesine ve gerektiğinde tedavi edilmesine olanak sağlayan cerrahi bir yöntemdir.
Halk arasında sıklıkla “kapalı eklem ameliyatı” olarak bilinir. Özellikle diz ve omuz cerrahisinde yaygın olarak kullanılmakla birlikte; ayak bileği, dirsek, el bileği ve kalça gibi farklı eklemlerde de uygun hastalarda artroskopik cerrahiden yararlanılabilir.
Artroskopinin en önemli özelliklerinden biri, eklemin geniş bir kesiyle açılması yerine birkaç küçük giriş deliğinden cerrahi işlemin gerçekleştirilebilmesidir.

Artroskopi Nasıl Yapılır?

Artroskopi sırasında eklem çevresinde genellikle birkaç küçük kesi oluşturulur. Bu girişlerden birinden artroskop adı verilen ince kamera sistemi eklem içerisine ilerletilir.
Kameradan elde edilen görüntü monitöre aktarılır. Böylece eklem içerisindeki kıkırdak, menisküs, bağ, tendon ve diğer anatomik yapılar ayrıntılı olarak değerlendirilebilir.
Gerekli durumlarda diğer küçük girişlerden özel cerrahi aletler yerleştirilerek hasarlı dokulara müdahale edilir.
Artroskopi yalnızca tanı amacıyla kullanılan bir yöntem değildir. Günümüzde birçok eklem hastalığının cerrahi tedavisinde önemli bir yere sahiptir.

Diz Artroskopisi Hangi Durumlarda Yapılır?

Diz, artroskopinin en sık uygulandığı eklemlerden biridir.
Diz artroskopisi özellikle uygun hastalarda;
• menisküs yırtıkları,
• ön çapraz bağ yaralanmaları,
• bazı kıkırdak lezyonları,
• eklem içerisindeki serbest cisimler,
• bazı sinovyal hastalıklar,
• diz içerisindeki mekanik problemlerin
değerlendirilmesi ve tedavisinde kullanılabilir.
Ancak MR görüntüsünde menisküs yırtığı görülmesi tek başına artroskopi yapılması gerektiği anlamına gelmez.
Hastanın yaşı, yakınmaları, fizik muayene bulguları, yırtığın tipi, aktivite düzeyi ve daha önce uygulanan tedaviler birlikte değerlendirilmelidir.

Omuz Artroskopisi Hangi Hastalıklarda Kullanılır?

Artroskopik cerrahinin yaygın olarak kullanıldığı diğer önemli bölge omuz eklemidir.
Uygun hastalarda;
rotator manşet yırtıkları, omuz sıkışma sendromu, tekrarlayan omuz çıkıkları, labrum yaralanmaları ve bazı eklem içi problemlerin tedavisinde artroskopik yöntemlerden yararlanılabilir.
Omuz artroskopisinde kamera yardımıyla eklem içi ve bazı eklem çevresi yapılar doğrudan görüntülenebilir ve gerekli cerrahi işlemler küçük kesiler aracılığıyla gerçekleştirilebilir.

Artroskopik Cerrahinin Avantajları Nelerdir?

Artroskopinin klasik açık cerrahiye göre en önemli özelliklerinden biri daha küçük cerrahi kesilerle çalışılabilmesidir.
Bu özellik uygun hastalarda daha az yumuşak doku hasarı, daha küçük cerrahi izler ve rehabilitasyon sürecinin daha rahat ilerlemesi gibi avantajlar sağlayabilir.
Ancak burada önemli bir nokta vardır:
“Kapalı ameliyat” her zaman “basit ameliyat” anlamına gelmez.
Örneğin ön çapraz bağ rekonstrüksiyonu veya rotator manşet onarımı artroskopik yöntemle gerçekleştirilebilmesine rağmen önemli bir cerrahi işlem ve sonrasında ciddi bir rehabilitasyon süreci gerektirebilir.

Artroskopi Sonrası İyileşme Ne Kadar Sürer?

İyileşme süresi yapılan artroskopik işlemin türüne göre önemli ölçüde değişir.
Basit bir artroskopik işlem sonrasında günlük yaşama dönüş görece kısa olabilirken, bağ veya tendon onarımı yapılan hastalarda iyileşme ve rehabilitasyon aylar sürebilir.
Bu nedenle “Artroskopi sonrası kaç günde iyileşirim?” sorusunun herkes için geçerli tek bir cevabı yoktur.
İyileşme süresini;
hastanın yaşı ve genel sağlık durumu, tedavi edilen hastalık, yapılan cerrahi işlem, eşlik eden kıkırdak veya bağ problemleri ve rehabilitasyon programı belirler.

Artroskopi Sonrası Fizik Tedavi Gerekir mi?

Birçok artroskopik cerrahi sonrasında uygun egzersiz ve rehabilitasyon programı tedavinin önemli bir parçasıdır.
Cerrahinin başarılı olması tek başına yeterli olmayabilir. Eklem hareket açıklığının yeniden kazanılması, kas gücünün artırılması ve hastanın günlük yaşamına veya spora güvenli şekilde dönebilmesi için rehabilitasyon gerekebilir.
Rehabilitasyon programı yapılan ameliyata göre kişiye özel planlanmalıdır.

Her Menisküs Yırtığı Artroskopi Gerektirir mi?

Hayır.
Menisküs yırtığının MR'da görülmesi otomatik olarak ameliyat gerektiği anlamına gelmez.
Bazı menisküs lezyonları aktivite düzenlenmesi, egzersiz, fizik tedavi ve diğer ameliyatsız yöntemlerle takip edilebilir.
Buna karşılık kilitlenme gibi mekanik yakınmalara yol açan veya belirli özelliklere sahip yırtıklarda cerrahi tedavi gündeme gelebilir.
Bu nedenle tedavi kararı yalnızca MR raporuna göre değil, hasta + muayene + görüntüleme bulgularının birlikte değerlendirilmesiyle verilmelidir.

Artroskopi Her Hastaya Uygun mudur?

Hayır. Her eklem ağrısının tedavisi artroskopi değildir.
Özellikle ileri derecede eklem kireçlenmesi bulunan bazı hastalarda artroskopik girişimin sağlayacağı fayda sınırlı olabilir. Bu hastalarda farklı ameliyatsız tedaviler veya uygun durumlarda eklem protezi gibi başka cerrahi seçenekler değerlendirilebilir.
Dolayısıyla önemli olan “Artroskopi yapılabilir mi?” sorusundan önce “Bu hastanın problemi nedir ve hangi tedaviden gerçekten yarar görür?” sorusunun yanıtlanmasıdır.

Artroskopi Öncesinde MR Gerekir mi?

Artroskopi kararı yalnızca MR sonucuna bakılarak verilmez.
Öncelikle hastanın öyküsü alınmalı ve ayrıntılı ortopedik muayenesi yapılmalıdır. Hastalığa göre direkt grafi, ultrasonografi, MR veya farklı görüntüleme yöntemlerinden yararlanılabilir.
Özellikle daha önce çekilmiş MR, röntgen veya diğer görüntülemelerin muayeneye getirilmesi değerlendirmeyi kolaylaştırabilir.

Tekirdağ'da Artroskopi Değerlendirmesi

Diz, omuz, ayak bileği ve diğer eklemlerde devam eden ağrı, hareket kısıtlılığı, takılma, kilitlenme veya spor yaralanması sonrasında artroskopik tedavi gerekip gerekmediğine karar vermeden önce ayrıntılı ortopedik değerlendirme yapılması önemlidir.
Muayenede hastanın yakınmaları, fizik muayene bulguları ve mevcut görüntülemeleri birlikte değerlendirilerek öncelikle doğru tanının ortaya konması amaçlanır.
Cerrahi gerekmeyen hastalarda ameliyatsız seçenekler değerlendirilirken, cerrahiden fayda görebilecek hastalarda uygulanabilecek yöntemler ve rehabilitasyon süreci hasta ile ayrıntılı olarak konuşulmalıdır.